ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

48

زاد المسافرين ( فارسى )

آن را با لعاب بزرك نيم‌گرم در چشم كشند و چشم را با آبى كه اكليل الملك را در او جوشانيده باشند بشويند و حضض مكى و صبر زرد و مرمكى و اقاقيا و زعفران و عنب الثعلب به دور چشم بمالند و بعد از سكون وجع و ورم ، ذرور ابيض به چشم بكشند و ساير تدابير به نهجى است كه در دموى مذكور شد . و اگر سبب رمد سودا باشد ، علامتش تيرگى رنگ چشم است و خشكى و نبودن چرك يا كمى آن و ساير علامات سودا چنان‌كه در صداع سوداوى مذكور شد . علاجش مثل علاج رمد صفراوى است و ترطيب بيشتر بايد كرد و ماء الشعير با شربت بنفشه بسى نافع است و ساير تدابير از فصد و غيره ، مثل صفراوى است . درد گوش اگر سبب آن خون باشد ، علامتش مجموع علاماتى است كه در صداع دموى و رمد دموى مذكور شد . و [ علاجش ] فصد قيفال و حجامت ميان شانه و چكانيدن شير دختر و سفيدهء تخم مرغ و لعاب بهدانه و لعاب بزرقطونا در گوش . و اگر وجع شديد باشد ، شياف ابيض افيونى با سفيدهء تخم مرغ ساييده ، بچكانند يا اندكى افيون را با آب حل كرده به فتيله كتان آلوده در گوش دارند . صندل سرخ و حضض مكى ، شياف ماميثا ، بوش دربندى با كوكنار يا كافور با آب گشنيز يا كاهو يا خيار يا كاسنى يا عنب الثعلب يا هميشه بهار به دور گوش بمالند و ماليدن قرص مبارك با آب گشنيز سبز به دور گوش ، بسى نافع است . و اگر علامتش صفرا باشد ، آنچه در رمد صفراوى مذكور شد و علاجش به دستور ، علاج درد گوش دموى است ، مگر آنكه در اينجا احتياج به مبردات و مسهل بيشتر است . و اگر وجع بسيار شديد نباشد ، احتياج به فصد نيست و